Coffeeshop Downtown is een populaire lunchroom en de oudste nog bestaande horecazaak van de Reguliersdwarsstraat.
Het pand
Het pand waarin Downtown is gevestigd, is gebouwd in 1642 en daarmee één van de oudst bewaard gebleven gebouwen van de Reguliersdwarsstraat.
Het is een mooi voorbeeld van een typisch 17e eeuws winkel/ woonhuis: met trapgevel en grote vensters, met aan de zijkant het lage pothuisje (uitbouwtje van het onderhuis/kelder) en met binnen de hoger gelegen opkamer, het daaronder gelegen on- derhuis en de wenteltrap naar boven.
Coffeeshop Downtown in 2007
In de jaren '50 zat in dit pand grafische studio Tolnai. Ergens in de jaren '60 werd het pand aangekocht door de stichting Diogenes, die in 1969-'70 volledig liet restaureren.
Daarbij werd de oorspronkelijke indeling van winkel-woonhuis met een aparte ingang aan de Sint Jorisstraat aangehouden. Als 'bekroning' van het geheel werd ook het bovenste trapje van de trapgevel gereconstrueerd, dat in de loop der tijd verloren was gegaan:
Het pand in juli 1914
Coffeeshop
Het pand was inmiddels verhuurd aan Frits Blaauw en Fokke IJsinga, die twee jaar bezig waren geweest om hiervoor in aanmerking te komen. De huurprijs was aanvankelijk vastgesteld op 400,- gulden per maand, maar omdat de restauratie een stuk duurder uitviel, trok Diogenes de huur eenzijdig op tot 700,- gulden!
Een andere tegenslag was dat beide vrienden er volgens de strenge richtlijnen van de stichting geen kledingboetiek in mochten vestigen. Dat was wel het plan geweest van Fokke, die afkomstig was uit de herenmode.
Frits kwam toen met het idee er een espressobar te beginnen: één van de eerste in Amsterdam! Als naam kozen ze voor Downtown, ontleend aan een advertentie voor een discoclub in Los Angeles. De zaak werd geopend op 28 april 1970.
Fokke IJsinga en Frits Blaauw in Downtown, begin jaren '70
(Foto's uit Downtown Magazine)
Downtown is sindsdien altijd een coffeeshop in de letterlijke betekenis van dat woord gebleven, ook toen in de jaren '80 die term de specifieke aanduiding werd voor zaken die soft-drugs verkopen. Zulk spul is in Downtown nooit te koop geweest. Wel zit er al jarenlang een coffeeshop in de moderne zin des woords direct naast Downtown op nummer 29.
Advertentie van Coffeeshop Downtown uit 1984
(uit de gids "Amsterdam in je kontzak")
Kunst en keuken
Een andere voorwaarde van verhuurder Diogenes was dat er culturele exposities in het pand gehouden moesten worden. Zodoende werd het onderhuis ingericht als een kleine expositieruimte, waar jonge kunstenaars konden exposeren. Voor menigeen was dit de eerste stap naar grotere bekendheid.
Later werd daar ook een groot bed neergezet en werden er gordijntjes voor de zijramen gehangen. Gekscherend werd dit wel de eerste darkroom van Amsterdam genoemd...
Pas toen later de regels minder streng werden, mocht hier een keuken gevestigd worden. Sindsdien kan je bij Downtown ook eenvoudig, smaakvol en niet duur eten.
Kunst is er trouwens nog steeds te zien, maar nu aan de muren van de opkamer boven de keuken. In samenwerking met de April en Art Unlimited werden daar soms zelfs maandelijks wisselende exposities gehouden.
Art Unlimited gaf in 1981 ook een luxe ansichtkaart van Coffeeshop Downtown uit:
Andere vormen van kunst zijn een zwartmetalen medaillon met twee zoenende mannen naast de zij-ingang van het pand en een beeld van een naakte jongeman, liggend op het platte dak van het pothuisje:
De zijgevel van Downtown
Open
Downtown was oorspronkelijk niet bedoeld als specifieke homo- zaak, maar omdat Fokke en Frits bekende gezichten waren in de Amsterdamse gayscene, kwamen er steeds meer homo's en steeds minder hetero's. Gingen homo's voordien overdag naar bijv. het café van Hotel Americain, nu kregen ze met Downtown een eigen dagzaak.
Hier konden ze voortaan terecht om te ontbijten, te lunchen of een kopje koffie te drinken, om aan de leestafel wat te lezen, om te kletsen, om te kijken en bekeken te worden, 's winters vanachter de grote vensters en 's zomers vanaf het terrasje voor en, sinds eind jaren '90, ook naast de zaak.
Downtown was weliswaar niet de eerste homohorecazaak in de Reguliersdwarsstraat (café MacDonald zat er al sinds 1963), maar zonder gordijnen voor de ramen en een portier bij de deur, was het in 1970 wel het eerste openlijke homocafé.
Zo oerhollands als het pand is, zo exotisch waren (en zijn) vaak de jongens van de bediening. Deze werden vroeger soms zelfs "van Schiphol gepikt" om bij wijze van vakantiewerk in Down- town wat bij te verdienen en daarna weer naar hun eigen land terug te keren.
Downtown bij het 30-jarig jubileum in 2000
Successen
Door de jaren heen is Coffeeshop Downtown nagenoeg onver- minderd populair gebleven en is het tot op de dag van vandaag een vast adres voor vele, zowel jongere als oudere, maar doorgaans allemaal even hippe homo's.
Ondanks het succes van hun zaak vonden Frits Blaauw en Fokke IJsinga het na vijf jaar tijd voor iets anders en begonnen ze (homo)discotheek FF op de Prinsengracht. Nadat ze ook daar letterlijk de deuren hadden opengegooid, werd ook dat een succesvolle onderneming.
Downtown werd begin jaren '80 overgenomen door Frans Monsma en Guus Silverentand, de oprichters en uitbaters van café April. Vervolgens werden beide zaken in 1985 aangekocht door de Groningse horeca-ondernemer Sjoerd Kooistra, die altijd uit was op goedlopende zaken.
Voor de exploitatie liet hij al zijn zaken in de Reguliersdwars- straat gezamelijk pachten, maar Downtown heeft sinds 2000 een eigen pachter.
Succesvol waren ook de verschillende evenementen die in Downtown georganiseerd werden. Dat begon met toen de zaak werd volgehangen met talloze kleine knuffelbeertjes, die met nieuwjaar aan de bezoekers werden meegegeven.
Wat later werden door Frans Monsma en Hans Klaphake telkens uitbundige versieringen bedacht, die dan in het groot in de April en in het klein in Downtown werden uitgevoerd: bijvoorbeeld een narcissenfeest in de lente, gele kuikens met Pasen en lampen van oude tl-buizen.
Een stuk gevoeliger lag het eerste Aidsfeest in Nederland, dat Frans en Hans in 1985 in Downtown organiseerden. De opbrengst hiervan werd in een fonds gestopt, vanwaaruit dingen zouden kunnen worden bekostigd om het leven van aidspatiënten wat gemakkelijker en aangenamer te maken. Hieruit is het Aids Fonds voortgekomen.
In het jaar 2000 werd ook het 30-jarig bestaan van Downtown gevierd: een gedenkwaardige gebeurtenis in het doorgaans vluchtige horecaland. Door rs-design werd voor deze gelegen- heid de volgende advertentie ontworpen met belangrijke gebeurtenissen uit het openingsjaar 1970:
De Downtown-jubileumadvertentie uit 2000
Klik erop voor een vergroting!
(ontwerp: www.rs-design.nl)
Bovendien werd er speciaal voor dit jubileum het Downtown Magazine uitgegeven: een eenmalig blad van 48 pagina's met de geschiedenis van de zaak, portretten van de oprichters, de medewerkers en enkele vaste bezoekers, alsmede enkele arti- kelen over mode en kunst en de nodige advertenties. Dit ma- gazine werd uitgebracht door het toenmalige (homo)tijdschrift Culture & Camp:
Downtown Magazine
Homepage
Op internet was Downtown er niet heel vroeg bij. Pas in 2003 kwam er een eigen homepage: eenvoudig, in het Engels, maar wel informatief en leuk vormgegeven en met enkele aardige oude foto's.
Die site laat ook zien dat het logo inmiddels veranderd en de huisstijlkleur rood in plaats van blauw geworden was.
Deze site is nog te zien via het Internet Archive. Klik daartoe op onderstaand screenshot:
De vroegere website van Coffeeshop Downtown
Nadat bovenstaande website al een tijdje uit de lucht was, kwam er in november 2007 een nieuwe homepage. Deze is ontworpen door BriteMinds uit Amsterdam en bevat, wederom in het Engels, grotendeels dezelfde informatie als de oude site.
De meeste oude foto's zijn echter verdwenen en vervangen door vrij standaard reclame-afbeeldingen:
Guesthouse
Boven de Downtown Coffeeshop zijn enkele kamers in gebruik als eigen guesthouse. De ingang daarvan bevindt zich aan de zijkant van het pand, aan de Sint Jorisstraat nr. 12.
Het Downtown Guesthouse beschikt over twee grote kamers, een gezamelijke badkamer en een keuken.
Een kamer van het Downtown Guesthouse
Links
- Homepage: www.coffeeshopdowntown.nl
- Downtown-hyve: coffeeshopdowntown.hyves.nl
- St. Diogenes: Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad
- Art Unlimited: www.artunlimited.com
- Aids Fonds: www.aidsfonds.nl
- Grafisch design: www.rs-design.nl
- Webdesign: www.briteminds.tv
|
