Als zoon van een caféhouder in Norg in Drenthe, werd Sjoerd Kooistra in 1951 geboren in Gro- ningen. Op 21-jarige leeftijd neemt hij al de zaak van zijn overleden vader over en eind jaren '70 opent hij in de stad Groningen zijn eerste eigen café: Bommen Berend.
Begin jaren '80 bezit hij al de hele zuidzijde van de Groningse Grote Markt en in de volgende jaren zal hij een zaken-imperium opbouwen, dat uiteindelijk zou bestaan uit ruim 80 horeca- ondernemingen, verspreid over heel Nederland.
Met een geschatte jaaromzet van 122 miljoen euro in 2007, kwam Kooistra in 2008 op de tiende plaats van de Misset Horeca Top-100, de ranglijst van de grootste horecabedrijven van ons land. Zijn homohorecazaken in de Reguliersdwarsstraat zijn goed voor een gezamelijke jaaromzet van ca. 5,5 miljoen euro.
In heel Amsterdam heeft Kooistra zo'n 20 zaken aangekocht of gevestigd, waaronder The Three Sisters aan het Rembrandt- plein en het Leidseplein, de Oesterbar, de café's Dante, Hoppe, Cox, Dantzig en het Ritz Café. In de Reguliersdwarsstraat ging het om Oblomow, April, Downtown, Exit, Soho en Havana.
Sinds 2000 heeft hij echter enkele van deze zaken weer van de hand gedaan.
Verslag van de Misset Horeca Top-100 van 2008
met vanaf 7:07 een gesprek met Sjoerd Kooistra
Kooistra kwam in 1984 naar Amsterdam. Zijn eerste zaak daar was café Oblomow, dat hij aankocht van de compagnons Rob Leistikow en Tjalle Kymmell. Zij waren ook eigenaar van de roemruchte discotheek 36 op de Schaal van Richter, waarop Kooistra in datzelfde jaar nog een optie nam.
Daarna zou hij geleidelijk aan alle homohorecazaken in de Regu- liersdwarsstraat in handen krijgen: in 1986 kocht hij café April en lunchroom Downtown. Vanuit April werd vervolgens in 1988 discotheek (April's) Exit geopend.
Kooistra exploiteerde deze zaken aanvankelijk samen met zijn eveneens uit Groningen afkomstige compagnon Louis Röst. Daarbij was deze laatste hoofdzakelijk verantwoordelijk voor de Reguliersdwarsstraat, waar Kooistra zelf zich toendertijd weinig mee bemoeide.
Het compagnonschap met Louis Röst werd in 1996 ontbonden, waarmee Kooistra volledig eigenaar van de Regulierszaken werd. Louis Röst ging daarna ook voor zichzelf verder en kocht meerdere bekende Amsterdamse café's, waaronder Wildschut en Van Puffelen.
Toen Leistikow en Kymmell in 1996 discotheek Richter van de hand wilden doen, deed Kooistra een beroep op zijn optie en zo kreeg hij, na enig getrouwtrek over de koopsom, ook deze zaak in handen.
Omdat Richter als discotheek aardig aan z'n eind was, liet Kooistra de zaak compleet verbouwen en inrichten volgens zijn eigen Drie Gezusters-concept. In 1999 werd het weer geopend onder de naam Soho. Ondertussen had hij in 1998 nog het populaire danscafé Havana aangekocht, maar dat liet hij in 2002 om financiële redenen sluiten.
Zo was Sjoerd Kooistra rond de millenniumwisseling eigenaar geworden van alle grote homozaken in de Reguliersdwarsstraat, die sindsdien ook wel de "Kooistra(dwars)straat" wordt genoemd.
Advertentie voor de Kooistrazaken uit 2000
Dit 'monopolie' werd echter weer doorbroken met de opening van de ARC in 2002. Kooistra zou Kooistra niet zijn als hij deze goedlopende cocktailbar niet graag had overgenomen, maar dit lukte hem pas vijf jaar later. In de herfst van 2007 deed hij een bod dat de eigenaren van de ARC niet konden afslaan.
Zodoende ging per 1 december 2007 ook deze zaak in handen van Sjoerd Kooistra over en is hij nu wederom de eigenaar van alle grote homohorecazaken in de westelijke Reguliersdwars- straat.
Hoewel deze aankoop prefect past in zijn beleid om succesvolle zaken aan te kopen, zegt hij vanuit deze positie tevens beter te kunnen meewerken aan de veiligheid voor homo's in de straat. Dit mede om, ook in zijn eigen belang, het wat ver- bleekte homo-imago van Amsterdam en van de Reguliers- dwarsstraat weer op te poetsen...
Sjoerd Kooistra aan boord van de Reguliersboot
tijdens de Gay Pride Canal Parade van 2008
(foto: www.gayplaces.nl)
Sjoerd Kooistra is erg betrokken bij de inrichting van zijn zaken. Meestal koopt hij goedlopende, goedgelegen en bekende hore- cagelegenheden en laat die dan volledig verbouwen.
Daartoe doet hij dan vaak samen met zijn vriend Dick eerst ideeën op in het buitenland en bepaalt dan in welke stijl de zaak wordt ingericht. Niet zelden zoekt Kooistra vervolgens ook persoonlijk de meubelstukken en andere interieurdecoraties uit. Een concept dat succesvol blijkt, past hij dan vervolgens op meer plaatsen toe.
Zo zou hij de kenmerkende draaiende bar en het concept van de drie verschillende sferen, zoals dat in de April te vinden was, meermalen laten toepassen in zaken die sindsdien allemaal in De Drie Gezusters werden omgedoopt.
De kenmerkende Drie Gezusters-stijl
(hier de bovenbar van de Soho)
Maar het meest kenmerkend voor de Drie Gezusters-zaken is wel het klassieke Engels-Amerikaanse interieur. Dat werd eerst- maals toegepast in Kooistra's De Drie Gezusters in Groningen, vervolgens in de Soho en nadien ook in De Drie Gezusters in meerdere andere steden, alsmede in alledrie de The Three Sisters in Amsterdam.
Volgens hem zijn zulke concepten tegenwoordig van groot belang: een biertje drinken kan je immers ook thuis, daarom gaat het erom mensen een concept, een sfeer te bieden die leuk en aantrekkelijk genoeg is om naar toe te gaan.
Sommigen vinden dat Sjoerd Kooistra de horeca hiermee tot een eenheidsworst maakt, maar anderzijds is zijn aanpak wel één van de meest succesvolle Nederlandse horecaformule geworden.
Mede daarom is het niet verwonderlijk dat de Drie Gezusters- formule Kooistra na aan het hart ligt en zelfs zijn "liefhebberij" genoemd wordt.
Het vermoedelijke jacht van Sjoerd Kooistra,
zoals in 2004 gesignaleerd op Ibiza
(foto: Marius Bakker)
Als een zaak eenmaal nieuw ingericht is, wordt deze geheel compleet verhuurd aan een zogeheten pachter. Die hoeft hierdoor zelf niet of nauwelijks te investeren. Dit verpachten is in de horeca gebruikelijk, maar bij Kooistra komt daar natuurlijk bij dat hij zijn vele zaken niet allemaal zelf kan leiden.
Een pachter huurt, meestal samen met een compagnon, vaak een aantal zaken tegelijk en dat stelt dan voor de afzonderlijke zaken een manager aan voor de dagelijkse leiding. Enkele pachters van de Reguliersdwarsstraatzaken hadden eerder al in Groningen voor Kooistra gewerkt.
Sjoerd Kooistra met zijn pachter en Miss Windy Mills in de Soho
(foto: www.misswindymills.com)
Van 1996-2000 werden de vier zaken van Kooistra in de Regu- liersdwarsstraat (Havana, Downtown, April en Exit) gepacht door Alex Visser. Nadien kreeg Downtown een eigen pachter en kregen April en Exit eveneens een nieuwe pachter, die in 2003 ook de Soho erbij kreeg.
Na diens vertrek in 2004 werd de exploitatie tijdelijk waarge- nomen door Martin Nijdam, tot eind 2005 de huidige pachter als directeur van Reguliers BV aantrad.
Dat deze zaken in één hand zijn, is niet alleen een juridische en organisatorische kwestie, maar is ook zichtbaar aan bijvoor- beeld het feit dat logo's en advertenties vroeger door hetzelfde bureau werden ontworpen en de homepages van April, Exit en Soho van dezelfde makelij zijn.
Veel mensen zullen denken dat Sjoerd Kooistra eigenaar van zijn horecazaken is, in de zin van dat hij eigenaar is van de betref- fende panden. In de meeste gevallen is hij echter alleen eige- naar van de onderneming en dus niet van het gebouw, waarin die ondermening gevestigd is.
Veel panden waarin horecazaken zitten zijn eigendom van grote brouwerijen. Zij verhuren het pand dan aan een horeca-onder- nemer onder de verplichting hun bier af te nemen.
In Amsterdam zijn de meeste café's op die manier eigendom van Heineken, maar in de Reguliersdwarsstraat is, voor zover be- kend, slechts één pand eigendom van een brouwerij geweest.
Alle overige gebouwen waarin de grote homohorecazaken in de Reguliersdwarsstraat zitten hebben vanoudsher verschillende eigenaren. Dat zijn zowel particulieren, kleinere holdings alsook grotere vastgoedondernemingen.
Sjoerd Kooistra is van maar één pand daadwerkelijk ook de eigenaar. Alle andere panden waarin zijn horecazaken zitten, huurt hij van anderen. Daarbij is hij niet persoonlijk de huurder, maar zijn onderneming Plassania Beheer BV, waarvan hij de enige aandeelhouder en bestuurder is.
Plassania Beheer verpacht deze verschillende horecazaken dan weer, zij het niet aan pachters persoonlijk, maar aan een BV. Aanvankelijk waren dat BV's van de pachter zelf, zoals de AP-EX Horeca Holding BV waarmee sinds 2000 eerst de April en de Exit en later ook de Soho gepacht en gerund werden.
Op die manier droeg echter enerzijds de pachter het volledige risico en was hij anderzijds moeilijk weg te krijgen wanneer hij eenmaal huurbescherming genoot. Eind 2004 werd daarom voor de exploitatie van April, Exit en Soho de Reguliers BV opgericht, waarvan de pachter alleen nog directeur is en de aandelen in handen zijn van de Gouden Kooi BV van Kooistra.
Onder het adres www.reguliersbv.nl kreeg de Reguliers BV medio 2008 ook een eigen website.
Sjoerd Kooistra kwam in 2003/'04 in opspraak toen meerdere van deze Amsterdamse pacht-BV's binnen korte tijd failliet gingen. De betreffende zaken bleven, op enkele uitzonderingen na, echter gewoon doordraaien, zodat vermoed werd dat het om faillissementsfraude zou gaan. Tot een veroordeling is het echter nooit gekomen.
Voor het Amsterdamse stadsbestuur was dat aanleiding om verdachte aanvragen voor een horecavergunning voorlopig te weigeren. Om weer voor de benodigde vergunningen in aanmerking te komen heeft Kooistra toen in 2004 ingestemd met de voorwaarden dat zijn naam op de horecavergunningen zou komen en dat hij voortaan ook persoonlijk financieel nauw bij de verpachte zaken betrokken blijft.
Daartoe heeft hij eind 2005, middels de Gouden Kooi BV, een belang van 51% of meer genomen in de aandelen van de BV's waarmee zijn Amsterdamse zaken gepacht worden.
Enige tijd later heeft hij die aandelen echter overgedragen aan zijn nichtje en vertrouwelinge Grietje van der Veen, wat volgens hemzelf niet in strijd is met de gemaakte afspraken. Nadien zijn er geen bijzondere problemen meer geweest.
- Rob van den Berg, "Ik blijf liever achter de schermen", in: De Gay Krant, nr. 336, 4 juli 1997.
- Paul Roggema, Shoppen en uitgaan in de Reguliersdwars- straat, in: Culture & Camp, jrg. 3 (1997), nr. 34 (dec.)
- Bart Middelburg, Sjoerd Kooistra richt vizier nu op Gay Avenue, in: Het Parool, 10 november 2007.
- Edwin Reinerie, Koning Kastelein, in: Winq, nr. 17, dec. 2007/jan. 2008.
Carrière
