---

 
Geboren in Jaroměř, Tsjechië in 1934
Overleden in Amstelveen in 2025 (90 jr.)


Ivo was een markante verschijning die sinds de jaren '80 steevast als bezoeker in de Reguliersdwarsstraat te vinden was.



Ivo werd geboren op 3 april 1934 in Jaroměř, een stad in het noorden van het huidige Tsjechië. Met zijn ouders verhuisde hij waarschijnlijk al vroeg naar Praag, toen dat nog de hoofdstad was van het vroegere Tsjechoslowakije. Na de Tweede Wereldoorlog kwam dit land onder communistisch bewind.

Dat maakte zijn leven er in meerdere opzichten niet makkelijk op: zijn familie en zijn ouders waren goed katholiek en daarom geen lid van de Communistische Partij. Na het gymnasium te hebben afgerond kon Ivo daardoor niet aan een universiteit verder studeren.

Hij volgde toen talencursussen aan een taleninstituut en kon daarmee een baan krijgen op het Ministerie van Cultuur. Daar verzorgde hij voor buitenlandse artiesten vertalingen van Engels en Duits naar het Tsjechisch. In dat kader heeft hij ook een half jaar lang in Ljubljana gewerkt, de hoofdstad van Slovenië, dat toendertijd nog een deelrepubliek van Joegoslavië was.


Eerste vluchtpoging

Vanuit Ljubljana heeft Ivo toen eerstmaals geprobeerd om naar het Westen te vluchten: met de auto via Triëst naar Italië. Maar aangezien die grens zeer streng gecontroleerd werd, zag hij daar uiteindelijk toch maar van af.

Onder het communisme was homoseksualiteit verboden, zodat Ivo daar in die tijd nooit voor is uitgekomen. Om te zorgen dat hij niet opviel, droeg hij altijd onopvallende en donkere kleding. Toen hij eens in Praag een Duits vriendenstel ontmoette, zeiden die dat hij nog jong was en dus best kleuriger kleding kon dragen. Dit zou hij niet vergeten...




Vlucht naar Nederland

Op 21 augustus 1968 vielen Russische troepen Praag binnen om de hervormingen van de zogeheten Praagse Lente de kop in te drukken. Ivo besloot toen om definitief het land te ontvluchten. Hij vertrok, zonder veel problemen, met de trein via Duitsland naar Nederland en was aanvankelijk van plan om door te reizen naar Toronto in Canada.

Zoals vele andere vluchtelingen bleef ook Ivo in Nederland hangen, maar omdat hij geen Nederlands kon, was dat aanvankelijk niet zo makkelijk. Via via kon hij echter een administratief baantje krijgen bij de homobelangenorganisatie COC, waar hij onder meer vertaalwerk deed voor Tsjechische vluchtelingen en emigranten.


Uit in Amsterdam

Langzaamaan raakte Ivo toen meer gesetteld, leerde Nederlands en begon uit te gaan in de Amsterdamse homohoreca. Zo ging hij in de jaren '70 naar Incognito en De Pul in de Kerkstraat en begin jaren '80 kwam hij ook wel in de Amstel Taveerne en de Gaiety langs de Amstel, alsmede in de vroegere Queens Head in de Beulingstraat, maar meestal ging hij toch naar de Reguliersdwarsstraat.

Daar was hij dan 's middags te vinden bij Downtown en ging hij ook wel naar de April. Daar leerde hij onder meer Jan Lenferink kennen, die hem uitnodigde voor zijn talkshow RUR, die op zondagmiddag in discotheek Richter werd gehouden. Ivo ging daar echter vooral heen als er interessante gasten waren. Ook is hij in die tijd nog een keer naar de roemruchte discotheek iT aan de Amstelstraat geweest.




Sinds Ivo in Nederland woonde hoefde hij zijn homo-zijn niet meer te verbergen, zoals in Tsjechoslowakije. Indachtig wat ooit in Praag eens tegen hem was gezegd, ging hij hier dan ook geleidelijk aan steeds kleurrijker kleding dragen. Sindsdien was hij steevast herkenbaar aan zijn wat sjiek ogende, kleurrijke kleding, vaak in pasteltinten, waarmee hij een markante verschijning in de Reguliersdwarsstraat werd.


Gezellig thuis

In 1985 ontmoette Ivo zijn levenspartner Simon, waar hij waarschijnlijk in 1989 mee ging samenwonen in Amstelveen. Omdat zijn vriend het liefste thuis was en niet van uitgaan hield, ging Ivo in deze periode ook niet meer uit. Wel maakten ze samen regelmatig uitstapjes. Zo zijn ze bijvoorbeeld een keer naar het Noordzeekanaal gereden om daar vanaf de dijk te kijken naar de schepen die aan kwamen varen voor Sail Amsterdam.

Na ruim 10 jaar samengewoond te hebben, overleed Simon in 2002 echter onverwacht aan een hartinfarct. Dit overlijden was voor Ivo een grote klap, maar hij besloot om niet bij de pakken neer te zitten en weer uit te gaan. Zodoende ging hij sinds 2003 zo'n twee keer per week naar de Reguliersdwarsstraat, maar ook wel naar Prik in de Spuistraat, Rouge aan de Amstel of de homocafe's in het noordelijke gedeelte van de Zeedijk.




Naar de Reguliers

In de Reguliersdwarsstraat ging Ivo aanvankelijk elke zondagmiddag rond 16.00 uur met een vast groepje van drie of vier vrienden naar lunchroom Downtown. Later viel dit groepje uiteen en ging hij naar de April, waar hij meestal buiten zat, vanwege de sigarettenrook die destijds nog binnen hing.

Daarnaast ging hij op de donderdag- en zondagavond ook wel naar de trendy loungebar ARC, op zondag speciaal voor de optredens die er toen waren. Hier leerde hij ook diverse bekende Nederlanders kennen die daar toen regelmatig kwamen, zoals Gerard Joling, Gordon en Eddy Keur.

De Soho was met zijn vele trappen wat minder goed toegankelijk voor Ivo, maar in juni 2007 werd hij door de toenmalige manager Tony ook daar binnengehaald en aan wat vrienden voorgesteld. Vanwege zijn wat deftige voorkomen kreeg hij daar al gauw de bijnaam "de hertogin". Elders in de straat stond Ivo bekend als "sneeuwwitje", vanwege zijn opvallend witte haar.

Toen de April in januari 2008 dicht ging voor een algehele verbouwing van ruim een jaar, ging Ivo voortaan vroeg in de avond naar de ARC, waar hem vooral het mooie ruime interieur en het gevarieerde publiek hem aansprak. Daarnaast ging hij in die tijd graag naar concerten of bijvoorbeeld optredens van het homomannenkoor Manoeuvre.


Naar de Gay Pride

Tijdens de Amsterdamse Gay Pride ging Ivo aanvankelijk graag naar de botenparade kijken, maar toen dat te druk werd nam hij nog wel bijna elk jaar deel aan de Roze Brunch voor oudere homo's die door het COC georganiseerd werd. Bij die gelegenheid kwam hij in 2009 ook aan het woord in een reportage door RTV Noord-Holland.




Ook nadat in de loop van 2010 alle grote Kooistrazaken gesloten werden, bleef Ivo de Reguliersdwarsstraat trouw. Hij kwam in deze periode vooral bij de nieuwe concept store The House of Rising en 's zomers ook wel op het terras van de toen eveneens nieuw geopende Taboo Bar, waar het binnen echter voor hem te krap en te lawaaiig was.

Sinds de heropening van de grote homozaken in 2011 ging Ivo bij voorkeur naar de opvolgers van de ARC: eerst EVE, toen Dvars en vervolgens La Cage: mooie ruime zaken waar hij comfortabel kon zitten. Sinds de sluiting van La Cage in 2016 miste hij zo'n plek in de Reguliers. Daarnaast was Ivo steevast aanwezig bij openingen en andere bijzondere evenementen.




Minder mogelijkheden

Naar andere homocafe's, zoals aan de Zeedijk, ging hij in die tijd zelden meer omdat die lastig bereikbaar waren toen hij slecht ter been werd. Tot op hoge leeftijd kon Ivo nog zelfstandig met de bus en de tram vanuit zijn woonplaats Amstelveen naar de Reguliersdwarsstraat komen, maar op het laatst was hij afhankelijk van de weinig betrouwbare ouderentaxi.

Een zware slag voor Ivo was de coronacrisis, waardoor sinds oktober 2020 alle horeca gesloten werd en hij de mogelijkheid voor een uitje buiten de deur verloor. Ook de onzekerheid van deze crisis beangstigde hem. Toen in juni 2021 de cafés eindelijk weer open mochten wilde hij dan ook direct weer de stad in, al werd hij daarin steeds meer belemmerd door zijn broze gezondheid.

Ivo's grote wens was geweest om nog eenmaal zijn geliefde stad Praag te bezoeken, maar daar is het door zijn verslechterende fysieke gesteldheid en beperkte financiële middelen niet meer van gekomen.

Ivo Novotny overleed op 31 januari 2025 in zijn woonplaats Amstelveen, 90 jaar oud.



 

Reguliers.net © 2007-2026
Disclaimer/Privacy
Contact

.