De viering van Gay Pride is, naast Koninginnedag, één van de absolute hoogtepunten in de Reguliersdwarsstraat.
Canal Parade
Het hoogtepunt van de Amsterdamse Gay Pride is zonder twijfel de beroemde botenparade die op zaterdag door de Prinsen- gracht en de Amstel vaart en elk jaar minstens een paar honderdduizend toeschouwers trekt.
Naast vele anderen, nemen ook de grote homozaken uit de Reguliersdwarsstraat hier aan deel met een vaak spectaculaire boot:
2009
Dit jaar viel op dat voor het eerst geen boot meevoer van de grote homozaken van eigenaar Sjoerd Kooistra (April, Exit, Soho en ARC), die voorgaande jaren nog vaak in de prijzen viel.
De nieuwe Havanna deed voor de eerste keer wel mee en kwam met een grote boot met Robin Hood als thema. Hiermee werd meteen de eerste prijs voor beste grote boot gewonnen!
2008
In 2008 voer namens April, Exit, Soho en ARC een grote boot mee met daarop eigenaar Sjoerd Kooistra, personeel, gogo dancers, The Fluffer Girls en spandoeken en sky swingers met het adres www.reguliersonline.nl van de nieuwe portaalsite voor deze grote homozaken:
Ook was er dit keer een boot bij van de "andere kant" van de straat, namelijk van heterodiscotheek Jantjes Verjaardag:
2007
Bij de parade van 2007 voeren boten mee van de ARC en de Exit. Die van de ARC was o.a. voorzien enkele roze zogeheten Sky-Swingers en op de boot van de Exit bevond zich een reusachtige voetbal om de aandacht te vestigen op de Soccer Party, die die avond in de Exit werd georganiseerd:
2006
In 2006 namen de April en de Exit (en vermoedelijk ook de Soho) deel met een boot die letterlijk was opgetuigd als een klassiek galjoen, dit in het kader van het Rembrandt-thema:
(foto: Dick Krans)
2005
In 2005 voeren April, Exit en Soho met een boot met daarop een enorme opblaaspop van een halfnaakte vrouw en 2 paar eveneens opblaasbare damesbenen. Dit onder het motto "Reguliersdwarsstraat goes Moulin Rouge", mogelijk wederom als aankondiging van een themafeest die avond. Hiermee werd voor de vierde keer de prijs voor de beste grote boot gewonnen:
2004
Bij de parade van 2004 werd meegevaren met een geheel in zwart gehulde boot met daarop een "darkroom" waaruit twee enorme opblaasbare handen staken. Dit was een ludiek protest tegen de steeds strengere regels van het stadsbestuur. Het spandoek maakte reclame voor www.reguliersdwars.nl, de toenmalige gezamelijke portaalsite van April, Exit, Exit Café en Soho. Ook eigenaar Sjoerd Kooistra voer op deze boot mee:
2003
In 2003 voeren April, Exit en Soho mee met een boot, met daarop voor elke zaak mensen in een andere kleur shirt. Verder werd de boot opgeluisterd door een even kleurig geklede danseres en twee lange opblaasmannetjes (blow-ups):
2000
Aan de Canal Parade van 2000 deden de Kooistrazaken mee onder een Neptunus-thema. De boot was onder meer voorzien van waterkanonnen en de opvarenden waren verkleed als zeemeermannnen. Deze kostuums waren ontworpen door de bekende Nederlands-Arubaanse mode-ontwerper Percy Irausquin. Hiermee wonnen de Regulierszaken voor de derde keer de prijs voor beste grote boot.
De eerste en de tweede keer dat de boten van de Kooistrazaken uit de Reguliersdwarsstraat de prijs voor beste grote boot wonnen was in 1997, resp. 1998.
Euro Pride 1994
Aan de voorloper van de Canal Parade, de Euro Pride van 1994, deden de Kooistrazaken mee met een versierde oplegger. Ook die viel toen al in de prijzen.
Straatfeesten
In de Reguliersdwarsstraat zelf vinden tijdens de Gay Pride, net als met Koninginnedag, traditiegetrouw twee dubbele straat- feesten plaats:
1. Een grote International street party in het westelijke deel van de straat:
- op vrijdagavond van 19.00 - 24.00 uur
- op zaterdag van 13.00 - 24.00 uur
2. Een wat kleinere Caribbean street party in het oostelijke deel van de straat:
- op vrijdagavond van 19.00 - 24.00 uur
- op zaterdag van 13.00 - 24.00 uur
International Street Party
De grootste straatfeesten zijn in het westelijke deel van de straat, waar tussen April en ARC een massaal bezochte party plaatsvindt. Daarbij treden gogo-dancers, bekende drag queens en populaire DJ's uit binnen- en buitenland op. Enkele vaste DJ's zijn bijvoorbeeld Max Morèl en YoAv Arnon.
Voor deze street dance party wordt door middel van podia voor de DJ's en de dansers en stellages met grote geluidsboxen een heuse openluchtdisco gecreëerd.
Drank is dan (tot 1.00 uur) verkrijgbaar bij de buitenbars die bij de grote gaycafé's en enkele restaurants worden opgesteld:
In 2009 ontbraken de grote homozaken van eigenaar Sjoerd Kooistra niet alleen bij de Canal Parade, ook was het door hen georganiseerde straatfeest dit jaar een stuk minder spectaculair aangekleed dan voorgaande Koninginnedag en eerdere Gay Prides. Afgezien van een podium voor de DJ's en ballonnen langs de zaken, waren er bijvoorbeeld geen versierde stellages, gogo- dancers of een lasershow, zoals in 2008 nog wel te zien was:
Lasershow op vrijdagavond 1 augustus 2008
Organisatie
Het straatfeest in het westelijke deel van de straat wordt sinds 2007 georganiseerd door Reguliers BV (waar April, Soho, Exit en ARC onder vallen), waarbij de praktische voorbereiding en uitvoering werd overgelaten aan Blixxem Event Support uit Den Bosch. In 2009 werden de artiesten georganiseerd door het bureau Essential Artists van Max Morèl.
Caribbean Street Party
In het oostelijke deel van de straat wordt op de vrijdag en zaterdag van Gay Pride een wat kleiner straatfeest gehouden onder de naam Gay Especial Latin Caribbean Party.
Dit feest, met optredens van DJ's en live brass bands uit Suriname, wordt georganiseerd door de Reality Bar en is daarom ook geheel in Caribische sfeer:
Caribbean streetparty ter hoogte van de Reality Bar (2007)
Optreden tijdens het Caribisch straatfeest (2008)
Massaal
Voor de Canal Parade komen honderdduizenden mensen naar Amsterdam en velen van hen blijven dan in de stad voor de diverse straatfeesten.
Met name op de zaterdag wordt het feest in het westelijke deel van de Reguliersdwarsstraat door zoveel mensen bezocht, dat er nauwelijks een doorkomen aan is.
De muziek vanaf het buitenpodium is niet alleen in de straat zelf, maar ook in de grote homozaken en tot in de hele omge- ving te horen.
Impressies
Zie voor een impressie van de straatfeesten en de boten die namens de Reguliersdwarsstaat aan de Canal Parade deelnamen:
> Gay Pride 2009 Canal Parade
> Gay Pride 2009 Street Parties
> Gay Pride 2008 Canal Parade
> Gay Pride 2008 Street Party
> Gay Pride 2007 Parade & Parties
Street party in het westelijk deel van de straat
op zaterdagavond 4 augustus 2007
Drag King Betty
In 2009 was de Gay Pride voor het eerst ook LesBian Pride. In dat kader vond in de Reguliersdwarsstraat de allereerste Drag King Betty Contest plaats, georganiseerd vanuit coffeeshop Betty Too. Als tegenhanger van de bekende Drag Queen wedstrijden is dit evenement bedoeld voor vrouwen die zich verkleden als mannen. Dit om de nadruk te leggen op mensen die zich niet graag laten labelen als man óf vrouw.
De eerste King Betty Contest vond plaats op woensdagavond 29 juli 2009 en begon om 21.00 uur. Kandidaten uit verschillende landen presenteerden zich op de rode loper die vóór de coffeeshop midden op de Reguliersdwarsstraat lag. Zij werden op ludieke wijze ondervraagd door de jury en enthousiast toegejuichd door toeschouwers en voorbijgangers die in grote getale aanwezig waren:
Toeschouwers bij de Drag King Betty Contest 2009
Al na drie kwartier moest de wedstrijd echter op last van de politie worden gestaakt. De vergunning zou niet in orde zijn geweest en er zou teveel geluidsoverlast zijn. Onbegrijpelijk voor de toeschouwers en tot groot verdriet van de organisatoren, die er maanden werk in hadden gestoken.
Gelukkig kon de wedstrijd de volgende zondag, 2 augustus, verder gaan in de Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA), waar uiteindelijk Joseph uit voormalig Joegoslavië werd gekozen tot Drag King 2009. De 'kroning' vond tenslotte plaats in potten- en flikkerdisco De Trut in de Bilderdijkstraat.
> Meer foto's: Drag King Betty Contest 2009
Ondanks de onderbreking was de eerste Drag King Betty Contest een dermate succes, dat hij volgend jaar weer zal plaatsvinden, en dan ook gewoon weer in de Reguliers- dwarsstraat.
- Homepage: www.kingbetty.nl
Afsluiting
Ter afsluiting van de Gay Pride vindt traditiegetrouw op de zondag een slotfeest plaats bij de Stopera aan de Amstel. In de Reguliersdwarsstraat zijn de podia en de buitenbars dan al weer afgebroken. Wel is het nog een stuk drukker dan op een normale zondag en de homohoreca past haar programmering daar dan in meer of minder mate op aan.
In 2006 en 2007 ontstond er 's avonds ter hoogte van de ARC echter nog een spontane streetdance, nadat de Red Bull Dance Hummer met DJ en grote geluidboxen muziek ten gehore ging brengen en mensen op het dak van en rondom deze wagen begonnen te dansen:
Dit optreden werd in 2007 na enige tijd en onder het nodige protest en gejoel van de omstanders, echter resoluut beëindigd door de politie:
Geschiedenis
Vanaf de jaren '70 werden in diverse steden in de Verenigde Staten homofeesten en -optochten georganiseerd ter herden- king van de Stonewall-rellen van 29 juni 1969.
Bij de ontruiming van de homobar 'The Stonewall Inn' in New York, werd toen (door met name travestieten) voor het eerst teruggevochten tegen de politie, die de homogemeenschap tot dan toe gericht vernederde.
Roze Zaterdag
In Amsterdam werden de Stonewall-rellen vanaf eind jaren '70 herdacht tijdens de Roze of Gay Pride Week, die in de laatste week van juni plaatsvond. Hoogtepunt was daarbij de Roze Zaterdag. Deze manifestaties hadden toen nog geen vaste vorm en wisselden van jaar tot jaar. Sinds 1981 wordt de Roze Zaterdag elk jaar in een andere stad gehouden, maar vind nog wel steeds op de laatste zaterdag van juni plaats.
Europride
In 1994 vond van 15-25 juni in Amsterdam de derde Europride plaats, die samenviel met de Roze Zaterdag, die dat jaar ook in Amsterdam plaatsvond. De Europride was een groot feest voor homo's en lesbiënnes uit heel Europa.
Het werd gevierd met o.a. een grote parade door de Marnixstraat. Dit was een parade op wagens, waarop allerlei acts vertoond werden, sommigen dermate seksueel expliciet, dat veel toeschouwers er nogal door geschokt werden. Het afsluitende feest vond plaats op het Museumplein. Naar schatting waren er 67.000 deelnemers aanwezig.
Het feest was misschien wel een succes, maar financieel werd het een debacle. De organisator, het Roze Front, een samen- werkingsverband van de belangrijkste Nederlandse homo- en lesbische groepen, werd om die reden een jaar later opgeheven.
Gay Business Amsterdam
De Gay Pride in zijn huidige vorm werd eerstmaals in 1996 gevierd en was georganiseerd door Gay Business Amsterdam (GBA), een samenwerkingsverband van homogerichte en homovriendelijke bedrijven. GBA was onder leiding van Siep de Haan in september 1995 opgericht vanuit de Havana in de Reguliersdwarsstraat en had als doel de naam en faam van Amsterdam als homohoofdstad hoog te houden.
Amsterdam Pride
De opzet van de Amsterdam Pride, zoals deze toen nog officieel heette, was een homofeest dat open en spontaan was en waarbij geen onderscheid werd gemaakt tussen homo en hetero. Er was geen politiek of emanciperend doel, het ging puur om het vieren van de vrijheid.
In dit kader werd onder meer de Canal Parade bedacht, die sindsdien het paradepaardje de Amsterdamse Gay Pride-viering is.
Gay Games 1998
De eerste botenparade van 1996 was nog tamelijk kleinschalig, maar al snel werden ze steeds groter en door steeds meer mensen bezocht. In 1998 viel de Gay Pride samen met de Gay Games, die dat jaar in Amsterdam werden gehouden. Met bovendien ruim 14.000 deelnemers uit de gehele wereld resulteerde dat in het grootste Nederlandse homofeest ooit. Ook in de Reguliersdwarsstraat zijn toen straatfeesten gehouden:
De Reguliersdwarsstraat tijdens de Gay Games van 1998
(foto: Stadsarchief Amsterdam)
ProGay
Voor de tiende editie van de Gay Pride in 2006 zag GBA zich echter gedwongen om op het laatste moment met de orga- nisatie te stoppen.
De voorkeur van het stadsdeelbestuur bleek uit te gaan naar de tweede aanvrager, de stichting ProGay, die toen in samenwerking met het promotieplatform Amsterdam Partners, de organisatie van de Gay Pride overnam.
Daarbij werd, net als in voorgaande jaren, ook weer een thema bedacht waar alle boten iets mee moesten doen. In 2006 was dat thema Rembrandt, in 2007 Veiligheid, in 2008 Geloof, Hoop en Liefde en in 2009 Extraordinary.
Groter
De Canal Parade werd nu steeds groter: in 2007 waren er 72 boten en al ruim 400.000 toeschouwers, in 2008 ging het met het maximum van 80 boten al richting de 500.000 bezoekers (hoewel HP/De tijd een aantal van 100.000 toeschouwers bij de parade realistischer achtte).
Met de 500.000 toeschouwers zou de Gay Pride nu bijna net zo groot zijn als de Koninginnedagviering en de Uitmarkt in Amsterdam en de Dance Parade in Rotterdam. Alleen het Zomercarnaval in Rotterdam is met 900.000 bezoekers nog een stuk groter.
Advertentie van de grote Regulierszaken
voor de Gay Pride van 2006
Naam & Logo
In 2007 werd door ProGay de gangbare naam "Amsterdam Gay Pride" vervangen door "We Are Amsterdam Pride", maar al vrij gauw werd de term 'Gay' weer tussen 'Amsterdam' en 'Pride' teruggeplaatst. Dit niet alleen vanwege de herkenbaarheid, maar ook omdat "Amsterdam Pride" een gedeponeerde merknaam van GBA is.
Tevens kreeg het evenement in dat jaar een eigen logo, bestaande uit een bloem met Amsterdamse grachtenpanden als blaadjes. Dit door het gerenommeerde designbureau VBAT ontworpen logo staat symbool voor "bloei, stralen, trots, jezelf kunnen zijn en coming out".
Links
- www.weareproud.nl (ProGay)
- www.amsterdampride.nl (GBA)
- www.amsterdamgaypride.nl (Nighttours)
- www.gaypride.nl (Rembrandtplein)
- Foto's:
- www.canalparade.nl
- www.canalparade.eu
- www.partyhotshots.nl
- Bootdecoraties e.d.: www.quinq.com
- Event Support: www.blixxem.nl
- Artiesten: www.essentialartists.eu
- Wikipedia-artikelen:
- Amsterdam Gay Pride
- Roze Zaterdag
- Over het ontstaan van de Pride
- 1996: Kuisheidsverklaring geëist van deelnemers homo-parade
- Dossier Gay Games 1998
- Verslag van de Gay Games Amsterdam 1998
- 2007: 12 jaar Gay Pride in Amsterdamse grachten
- 2009: Homobotenparade wordt "heterofeestje"
- 2009: Conflict Gay Pride: schadeclaim voor Cohen
|
