Vijzelstraat
Tegenwoordig wordt de Reguliersdwarsstraat letterlijk en figuurlijk in tweeën gedeeld door de tamelijk brede Vijzelstraat. Oorspronkelijk was deze straat echter niet breder dan verge- lijkbare smalle winkelstraten als de Utrechtsestraat en de Leidsestraat.
De toenemende verkeersdrukte deed het stadsbestuur echter in 1907 besluiten om van de smalle Vijzelstraat een brede ver- keersader van internationale allure te maken.
Vanaf 1917 werden daartoe alle panden aan de westkant ge- sloopt en werd de straat verbreed naar 22 meter:
De verbreding van de Vijzelstraat
met links het gebouw
van de Spaarbank voor de Stad Amsterdam
in de Reguliersdwarsstraat, ca. 1917
(foto: Stadsarchief Amsterdam)
Grand Hotel Centraal
Ter hoogte van de Reguliersdwarsstraat verrees vervolgens in de jaren 1926-'28, naar ontwerp van architect G.J. Rutgers, het Grand Hotel Centraal. De opdrachtgever ging echter al tijdens de bouw failliet, waarna het nog in aanbouw zijnde gebouw werd overgenomen door een Engelse onderneming, die het omdoopte tot Carlton Hotel.
Het hotel is gebouwd in de stijl van de Amsterdamse School, met enkele invloeden van Berlage. De vrij strakke buitengevel doet echter niet vermoeden dat het interieur oorspronkelijk in een weelderige neo-Lodewijk XIV-stijl was uitgevoerd, zoals hedentendage nog het Caruso-restaurant op de eerste verdieping:
Het Caruso-restaurant in het Carltonhotel
Scheiding
Het Carltonhotel was zoveel groter dan de vroegere bebouwing, dat de Reguliersdwarsstraat er via een poort onderdoor moest worden geleid. Tesamen met de forse verbreding van de Vijzel- straat, betekende dit voor de Reguliersdwarsstraat een ingrij- pende fysieke en visuele scheiding tussen het westelijke en het oostelijke deel van de straat.
Het hotel werd zwaar beschadigd, toen in 1943 vlak erachter een Engelse bommenwerper neerstortte. De verbouwing tot herstel van deze schade werd uitgevoerd onder leiding van Jan Wils, de architect van onder meer het Olympisch Stadion en het City Theater.
De massaliteit van het gebouw is tot op de dag van vandaag beeldbepalend voor de Reguliersdwarsstraat. Toch is dat niet alleen in negatieve zin, want er gaat ook wel enige allure van uit en het geeft met name het westelijke gedeelte een zekere beslotenheid.
De onderdoorgang onder het Carltonhotel
gezien vanuit oostelijke richting
Bekend
De bouw van dit hotel was mede bedoeld om de bezoekers aan de Olympische Spelen van 1928 te herbergen, die in dat jaar in Amsterdam werden gehouden. Daarna werd het hotel al gauw populair bij met name Amerikaanse toeristen.
Met 250 kamers met eigen badkamer en telefoon was het toen- dertijd het grootste en meest luxe hotel van de stad. Naast vele andere evenementen vond hier in 1935 het wereldkam- pioenschap schaken plaats tussen de Nederlander dr. Max Euwe en de Rus Aleksandr Aljechin.
In 1985 werd het hotel overgenomen door de Italiaanse keten Jolly Hotels, waarna het van binnen compleet gerenoveerd werd en het de huidige naam Jolly Hotel Carlton kreeg.
Het Carltonhotel gezien vanaf het Muntplein
met geheel rechts gebouw Muntstaete
Cafeteria
Bij het hotel bevond zich vroeger de Carlton Cafetéria, later grand café Carlton Corner, waar in de jaren '50 veel homo's kwamen om 's middags een kopje koffie te drinken, te kijken, bekeken te worden en zo mogelijk nog wat te versieren.
Deze cafeteria lag toendertijd heel centraal tussen de homo- uitgaansgebieden in de Kerkstraat en rond het Rembrandtplein en had bovendien een goed uitzicht over de Bloemenmarkt en het Muntplein, waar zich onder het wachthuis naast de Munt- toren een door homo's drukbezocht openbaar toilet bevond.
Links
- Jolly Hotel Carlton: www.jollyhotels.nl
- Caruso restaurant: www.restaurantcaruso.nl
|
